ARABA KULLANIMI İLE İLGİLİ ÖNEMLİ BİLGİLER
Arabanızı kullanmaya başlarken dikkat edilmesi gereken
önemli hususları sizlerle paylaşmak istiyorum. Öncelikle arabanızın tüm
göstergelerini, komuta kollarını, ses, aydınlatma sisteminin tam olarak
tanınması gerekir.
ARABAYA OTURUNCA YAPILAN HAZIRLIKLAR
KOLTUK , KEMER , AYNA AYARLARINI YAPMAK
KOLTUK AYARI: Koltuğunuzun ayarını yaparken ; koltuğun
pedallarla olan aralığını sırtınızın koltuğa yaslandığınız zamanki
koltuk-direksiyon arası mesafesi olarak iki ayar yapılır. Bazı arabalarda
koltuk yükseklik ayarı da mevcuttur.
Pedallara olan
mesafe ayarında dikkat edilmesi gereken husus ; debriyaj pedalına bastığımız
zaman, ayak tabanlarımız pedala tam olarak basmalı ( arabanın tabanına temas
etmeli ) dır. Böyle bir durumda bacaklarımız gergin ve dizlerimiz kırık
olmamalıdır.
Koltuğun sırt
bölümünü ayarlarken ; sırt kısmına tam yaslanıp sol kolunuzla direksiyonun 12
pozisyonuna bileğinizi koymalısınız. Bu size manevra esnasında esneklik
kazandırır. Koltuk ayarı aynı zamanda bir kaza durumunda Airbag sisteminin
görevini yerine getirmesi ve sizin daha az zarar görmenizi sağlar.
EMNİYET EKEMERi :
Emniyet kemeri sizin ve sevdiklerinizin hayatını kurtaran
hayati bir güvenlik sistemidir. Trafik kazalarında ölümlerin büyük bir bölümü
emniyet kemeri takılı olmadığı için hayatlarını kaybettiler. Emniyet kemerinin
takmadan önce yükseklik ayarını kendinize göre ayarlayın. Omuzunuzdan sizi
sarması gerekir. Boyun kısmına gelmesine izin vermeyin. Bu sizi bir kazada
boyun zedelenmesi ve kırıklarına neden olur. Kazasız sürüşler dilerim.
ARABADAKİ AYNALAR :
İç Geriyi Görme Aynası: Koltuktaki oturumunuzu bozmadan arka
camdan dışarıyı görecek şekilde ayarlamalısınız.
Sağ ve Sol Dış Sağ Geriyi Görme Aynası: Dikiz aynalarını
ayarlarken ayna yolu ve arabanın arka kapı kolunun % 5 ini mutlaka net olarak
ve yolun gerisinin % 95 ini görünmesine özen gösteriniz.
ARACI ÇALIŞTIRMA
Yukardaki işlemleri tamamladıktan sonra arabanızı aşağıdaki
gibi çalıştırınız. İşlem sırası;
1. Debriyaj ve fren
pedalına basılır.
2. Vites boşa
alınır.
3. Araç
çalıştırılır.
4. Debriyaja
pedalına bastığımızda vites devre dışı kalır aynı zamanda fren pedalına basarak
aracın hareketini engelleyin. Kontrol sizde olması gerekir.
5. Marş ve Stop
işlemlerinin yaparken vites kutusuna iletilmesini engellemek ve motora daha az
yük bindirmek için debriyaja başmalısınız.
6. Aracı çalıştırırken
kontağı il kademe çevirip elektronik sistemlerin çalışması ve yakıt sisteminin
devreye girmesini sağlayın. Daha sonraki kademede marş işlemi yapılmalıdır.
ARABA İLE YOLA ÇIKMAK
1. Arabanızı
çalıştırdıktan kalkış vitesi ile ( 1 veya geri ) gideceğiniz yöne göre vitese
takınız.
2. Trafik ve yolun
durumunu kontrol edin.
3. Gideceğiniz
istikamete göre sinyalinizi verin
4. El freni
indirin.
5. Dikiz
aynalarınızla hangi yöne gidecekseniz yolu kontrol ettikten sonra yola güvenli
bir şekilde çıkabilirsiniz.
ARABANIZI PARK ETMEK
Park etmek
için doğru bir park alanı seçtikten sonra aşağıdaki işlem sırasına göre park
işlemini tamamlayın.
1. Park ederken
arabanızın geri çıkış yapabileceği uygun
park alanı tercih edin
2. Park etme
işlemini yapınca vitesi boşa alın.
2. El freninizi
çekin. Eğer yokuş aşağı veya yokuş yukarı park işlemi yapacaksanız; arabanızı
yolun durumuna göre 1 veya geri vitese takarak ekstra emniyete alın.
4. El freni çekin.
5. Debriyajdan
ayağınızı kaldırırken ayağınız fren pedalında olmalıdır. Arabanızı
sabitledikten sonra fren pedalından ayağınızı çekerek park işlemini tamamlayın.
ARABA İLE KALKIŞ ŞEKİLLERİ
Araba ile kalkış motorun dönüş harekinin tekerlere
ulaştırılmasıdır. Bu işlem debriyaj pedalına başmak ve bırakmak işlemiyle
başlar. Arabanın kaldırılması için: motor çalıştırıldıktan sonra ayağımızı
debriyajdan yavaş bir şekilde bırakılması ile başlar. Bu sayede viteste bulunan
aracımız motor dönü hareketini şanzıman yardımıyla tekerleklere iletilmesini
sağlar. Ayağımızı debriyajdan yukarı çekerken debriyaj baskısının balata ile
temasa geçmesini sağlarız. Debriyaj pedalı yukarı kaldırılırken kavramayı
hissederiz. Bu noktada araç hareket eder. Hızımız 7-10 km olunca debriyajdan
ayağımızı tamamen kaldır ve normal sürüşe başlarız. İki şekilde araç kalkış
tekniği vardır.
Seri Kalkış
1. Kalkış
noktamızda gazın tehlikeli olmadığı durumlarda kullanırız.
2. Seviyeli bir
şekilde gaz pedalına basıp eş zamanlı olarak debriyajı kavrama noktasına
getiririz.
Kavramalı Kalkış
1. Hız yapmanın
tehlikeli olduğu durumlarda.
2. Sıkışık
trafikte durma noktasına gelindiğinde.
3. Arabamızı park
ederken.
ARABA KULLANMA
Araba kullanmak
sadece beceri isteyen bir faaliyet değildir. Araba kullanırken sürüş
teknikleri, tasarruflu yakıt sarfiyatı, trafik kuralları gibi birçok konuyu
içinde barındıran geniş kapsamlı bir faaliyet silsilesidir.Arabaları otomatik
şanzımanlı ve manuel şanzımanlı olarak iki gruba ayırarak sürüş tekniklerini
sizlerle paylaşacağız. Herşeyden önce hem kendi güvenliğiniz hemde yayaların
güvenliğini dikkate alarak sürüş yapmak amacımız olmalıdır.
Trafiğin
durumuna ve araba kullanma becerinize göre araba seçerken manuel mi otomatik
şanzıman mı olacağına iyi karar vermelisiniz. sizlere yanda seçim yapma
krıterlerinizi etkileyecek bilgiler veriyorum. iyi sürüşler.
ARAÇLARDA MOTOR OLMASI GEREKEN DEVİRLERİ
DİZEL ARAÇLARDA
MOTOR DEVİR GÖSTERGESİ
A: Ekonomik yakıt
tüketimi (1500-2500 arası) 1500 dev/dk altına indiğinde vites küçültülür. 2500
dev/dak üstüne çıktığında vites büyütülür.
B: Rölanti de çalışması anlamına gelir.
BENZİNLİ ARAÇLARDA
MOTOR DEVİR GÖSTERGESİ
A: Ekonomik yakıt tüketimi (2000 -3000 arası) 2000 dev/dk
altına indiğinde vites küçültülür. 3000 dev/dk üstüne çıktığında vites
büyütülür.
B: Motorun rölantide çalıştığı anlamına gelir.
MANUEL ŞANZIMANLI ARABA KULLANMA ; Park halinde duran
otomobilimizi harekete geçirmeden önce emniyet kemenizi takarak işe başlayın.
Aracınızın motorunu çalıştırdıktan sonra 30 sn kadar sonra aracı 1. vitesde
haraket ettirerek şanzıman içindeki dişli sistemlerinin yağlanmasını sağlayın.
Aksi durumda şanzıman içerisinde bulunan dişli sitemlerinde yağlama
yapılamayacağı için dişliler yağsız çalışmaktan zarar görerek aşırı aşımaya
mağruz kalırlar. Bu durumda şanzıman kısa süre sonra arızalanarak maddi hasara
neden olursunuz.
Kış aylarında
bu durum biraz farklılık gösterir. Aracınızın hareket süresini biraz daha
gecikmeli yapmanız gerekir. Araç rölantide 1-2 dk çalıştırılarak soğuktan koyu
kıvam almış olan yağın olması gereken viskozite seviyesine ulaşmasını sağlayın.
Yani yağın akışkanlığının artmasını sağlayın. Bu hem daha sessiz vites değişimi
hemde yüksek performanlı bir sürüş yapmanıza ne den olur.
Aklınızda
bulunması gereken en önemli nokta her araç için ayrı ayrı planlanmış olan yağ
cins ve numarasında yağ ikmallerini yapmaya özen gösterin. hava ve iklim
koşullarını göz önünde bulundurmayı kesinlikle ihmal etmeyin. Yağın değerleri
hava sıcaklığı ile ilişkili olduğunu unutmayın.
OTOMATİK ŞANZIMANLI ARABA KULLANMA ;
Otomatik ve yarı otomatik vitesler araçlardan istenilen
performansa göre Tiptronik, Multimode, Steptronic gibi farklı seçeneklerde
üretilirler. Bu vites tiplerinde, vites artırıp düşürmek için + ve - olmak
üzere, iki konum daha bulunur. Otomatik şanzımanlı arabalarda araç kullanma
manuel şanzımanlı arabalara göre daha kolay ve konforludur. Otomatik vitesli
araçlarda bir fren pedalı ve birde gaz pedalı mevcuttur. Debriyaj değiştirme
işlemini her aracın performans özelliğine göre farklı yapıda tasarlanan hidrolik
bir beyin yerine getirir. Bu işlemi yerine getiren hidrolik beyin elektronik
sistemler yardımıyla vites değiştirme işlemini kendileri sürücüye gerek
kalmadan yerine getirirler. Aracın motor devir sayısı ve yol durumuna göre
gelen verileri elektronik ünite vites değiştirme olarak algılar ve vitesi
istenilen vites sayısına indirir yada çıkartır. Burada vites yükseltme işlemini
gaz pedalına basma şiddetine göre ( bu esnada motor devri artar )
ayarlayabilirsiniz. vites küçültme işlemini ve aracı durdurma işlemini fren
pedalına basarak yapabilirsiniz. Aracı durdurma işlemini fren pedalına basarak
yaptıktan sonra 2 önemli nokta vardır.
Uzun süreli araç durdurma ( PARK ) isteniyorsa vites kolunuz
( P ) pozisyonunda olmalıdır. Durdurma işleminden sonra el freni çekilerek
araba bulunduğu yerde sabitlenmelidir.
Kısa süreli durdurma isteniyorsa ayağınız sadece fren
pedalında olması yeterli olmalıdır.
Yukarda gösterilen resimde klasik bir otomatik vitesli
şanzımanın şematik içeriği gösterilmektedir.
Aracın harekete geçirilmesi; Otomatik vitesli arabaların
harekete geçirilmesi için öncelikle kendi kişisel güvenliğiniz için emniyet
kemerini takmalısınız. Ardından doğru
bir oturuş yapmak amacıyla direksiyon ve aynalarınızı kendinize göre ayarlayın.
Vites kolunun P pozisyonunda olduğunu ve el freninin çekili olduğunu kontrol
ettikten sonra marş için kontağı çevirin. Aracın yağlanması için 30-40 sn
yerinde gaz vermeden çalışmasını sağlayın.
Araçta kullanılan
şanzıman çeşidine göre farklılıklar göstermesine göre vites kolu pozisyonları
Vitesteki harflerin anlamlarını öğrenin. Tam otomatik
viteste P, R, N ve D harflerinin dışında 1, 2 ve 3 rakamları da olabilir. P
araba park halindeyken, D ileri gitmek için, R de geri gitmek için kullanılır.
N boş vites, 1, 2 ve 3 de sabit viteslerdir.
Kalkış Yapmak Nasıl Yapılır ;
1- Aracın motor
kısmının çalıştırılması sağlandıktan sonra sağ ayağınızla frene basın. Vites
kolunu ( D ) pozisyonuna getirin. (
Eğer, vites kolunu ( P ) pozisyonundan çıkaramıyorsanız, otomatik vites
kolu ( P ) pozisyonunda dururken freni basıp çekin.)
2- Motoru
çalıştırdıktan sonra ayağınız fren pedalındayken el frenini indirin ve yolun
durumuna göre harekete geçin.
3- Ayağınızı fren
pedalından kaldırdıktan sonra gaz pedalına hafifçe basarak aracın devrini
arttırın. Yapmak istediğiniz hız durumuna göre gaz pedalına basma şiddetini
yavaşça arttırabilirsiniz.
4- Araç yol üzerinde
ilerlerken otomatik olarak vites değişimini kendisi yapacaktır. Size sadece gaz
veya fren pedalına basmak kalıyor. Bu trafikte yola daha kolay hakim olma şansı
verecektir.
Geri Gitmek ve Geri Manevra Yapmak ;
1- Manevra yapmak
istediğiniz alana geldikten sonra fren pedalına basarak ( arabayı
tamamen hareketsiz kalana kadar ) aracı durdurun. aksi durumda şanzımanın dişli
sistemleri zarar görecek ve size maddi külfete neden olacaktır.
2- Aracı durdurduktan sonra vites kolunun pozisyonunu ( R )
pozisyonuna getirin. Bu esnada aracın geri viteste olduğunu gösteren vites
lambası yanarak hem sizin yolunuzu aydınlatacak hemde arkanızdaki araçlara ikaz
verecektir.
3- Bu esnada arkadaki alanın boş olduğundan emin olduktan
sonra aynaların yardımıyla geri manevraya başlayabilirsiniz.
4- Ayağınızı fren pedalından çekerek manevraya dikkatli bir
şekilde başlayabilirsiniz. Yolun durumuna göre bir miktar araca gaz
verebilirsiniz.
5- Geri manevra işlemini tamamladıktan sonra ayağınızı fren
pedalına basarak aracın tamamen durmasını sağlayın.
6- Otomatik vites kutusunun kolunu ( N ) pozisyonuna alarak
aracı boş konuma alın. Bu aşamadan sonra eğer kısa süreli duracaksanız ayağınız
fren pedalında tutarak yapmak istediğiniz harekete göre vites değişimini
sağlayın.
7- Uzun süreli bir duruş ( PARK ) yapmak istiyorsanız vites
kolunun pozisyonunu ( P ) pozisyonuna alarak el frenini çekiniz.
Aracı Park Etmek ve Emniyete Almak ;
1- Ayağınız fren pedalına basılı durumdayken motoru stop
edin.
2- Vites kolunu ( N ) pozisyonuna alarak el frenini çekiniz.
( Bu durumda şanzıman üzerindeki hidrolik yük basıncından kurtulacaktır.)
3- Yukardaki işlemleri tamamladıktan sonra vites kolunun
pozisyonunu ( P - park ) pozisyonuna alarak aracın emniyetli bir şekilde
durdurulmasını sağlamış olacaksınız.
4- Aracın motorunu stop ettikten sonra tüm alıcıların
kapatılmasını sağlayarak akünüzün gereksiz yere deşarj olmasının önüne
geçeceksiniz.
Otomatik Vites Kolu Pozisyonlarının Manaları ;
( P ) : Park. Bu durumda otomatik şanzıman kilit altındadır.
Park halindeyken, uzun süreli duraklamalarda ve arabanızın ilk çalıştırmalarda
kullanılır.
( R ) : Geri vites. Geri manevra yapmak amacıyla kullanılır.
( N ) : Boş. Şanzımanın hiçbir viteste olmadığı boş
pozisyonundadır. Sadece duraklamalarda kullanılır. Arabanızın hareket halindeki
durumlarında kesinlikle bu pozisyona almamanız gerekir. Aksi hallerde şanzıman
yağlaması minimum olduğundan dişli sitemleri zarar görebilir.
( D ) : Otomatik Sürüş. Bu pozisyonda sadece ileri sürüşler
için kullanılır ve vitesler motor devrine göre otomatik artar yada azalır.
( D4 ) : Sürüş. ( D ) pozisyonundaki sürüşle aynı
özellikleri taşır. Bu durumda şehir içinde daha iyi performans elde etmek
amacıyla kullanılır..
( D3 veya 3 ) : Sürüş. Bu pozisyonda sadece 1-2 ve 3 ncü
vitesleri kullanabilirsiniz. 100 km kadar kullanıma uygundur.
( 2 ) : Sürüş. bu pozisyonda aracın ileri gitmesi için
kullanılan vitestir. Bu pozisyonda aracın hızı max.60 km. ye kadar kullanılır.
Bu km. ye kadar düşük hızlarda kullanım bu pozisyonda olabilir. Şanzımanın bu
pozisyonda geri kayma kilidi vardır ve dik yokuşlarda arabanın geri kaymasını
önler.
( 1 ) : Sürüş. İleri gitmek için kullanılan vitestir. Bu
pozisyonda aracın hızı max.30 km. ye kadar kullanılır. Bu durumda aracın daha
düşük performans istendiği durumlarda kullanılır. Şanzımanın bu pozisyonda geri
kayma kilidi vardır ve dik yokuşlarda arabanın geri kaymasını önler.
( L ) : Sürüş. İleri gitmek için kullanılan vitestir. Bu
pozisyonda aracın hızı max.30 km. ye kadar kullanılır. Bu durumda aracın daha
düşük performans istendiği durumlarda kullanılır. Şanzımanın bu pozisyonda geri
kayma kilidi vardır ve dik yokuşlarda arabanın geri kaymasını önler.
( S veya O ) : Speed, Overdirive ( Hız ve daha fazla hız).
Hızlı kullanım veya spor kullanım amacıyla tasarlanmış bir pozisyondur. Bu
butonlar devredeyken aracın normal vites değiştirme, devir aralığı yükselir. Bu
size yüksek performans ve yüksek hız sağlar. Ancak daha fazla yakıt sarfiyatına neden olur.
( KAR BUTONU ) Aracın kaymasını önler. Aracın düşük devir ve
hızında kolay kalkış yapmasını sağlar. Seyir halinde de hızınız daha yavaştır.